bron-vio

Negen signalen van weerstand tegen een besluit.

Misschien herken je het wel: met je team heb je een besluit genomen, op democratische wijze, en op een of andere manier wordt dit besluit toch niet of niet helemaal uitgevoerd.

Deep Democracy, van grondlegger Myrna Lewis, onderscheidt 9 signalen van weerstand. Ze noemt dit sabotage. De sabotage klimt op in mate van ernst.

  1. Grapjes. In een team van een ziekenhuis sprak ik hierover met de deelnemers en ze herkenden het meteen: er was een besluitgeformuleerd, niemand ahad gezegd dat ze dit niet wilde, maar vrijwel onmiddellijk na de vergadering werden de eerste grapjes al gemaakt. In de wandelgangen en bij het koffie-apparaat.
  2. Sarcastische grapjes. Dit gaat net een klein stapje verder en is minder onschuldig dan punt 1. Hierbij gaat het vaak om het onderliggende gevoel dat de toehoorder oppikt. Bij uitbreiding van het takenpakket kan zo’n sarcastisch grapje zijn: “Tuurlijk, dat doen we er ook nog wel even bij, we hebben toch niets te doen!”
  3. Excuses/smoesjes. In een training had ik grote moeite om duidelijk te maken aan mijn opdrachtgever dat werken van 9 tot 17 het meeste rendabel zou zijn. In mijn idee gaf ik heel veel extra ruimte door uiteindelijk af te spreken dat we zouden werken van 9:30 tot 16:00. Ik had de opdrachtgever gevraagd zijn team te verzoeken echt om 9:30 aanwezig te zijn, zodat we dan meteen konden beginnen. Hij zegde dit toe. Op de dag zelf was ik vroeg aanwezig om de zaal klaar te zetten, maar ik moest wachten tot ik werd opgehaald door de opdrachtgever. Hij kwam erg laat, en zei: “Sorry dat ik je wat later ophaal, ik werd opgehouden.” Voor mij een duidelijke les dat ik dit niet goed ( genoeg) met hem had afgesproken.
  4. Roddel. Een team dat ik begeleidde had, in aanwezigheid van hun leidinggevende, kunnen vertellen wat ze wel en niet prettig vonden in hun werk. HIer kwamen een aantal punten uit. Toen de leidinggevende wegging, werd meteen de naam fluisterend genoemd door een paar medewerkers en er werd samenzweerderig gelachen. Wat er gezegd werd, kon ik niet verstaan. Bij doorvragen bleek dat er klachten waren over deze leidinggevende, maar in eerste instantie werd hierover niet gesproken. Geroddeld des te meer.
  5. Slechte/gestopte communicatie. In een bedrijf waar ik zelf ooit werkte, was een impasse ontstaan. De leidinggevende stelde zich verdekt op om te luisteren wat ik vertelde aan derden. Toen ik hem na een tijdje ontdekte en vroeg wat hij aan het doen was zei hij: “Loeren zonder ouwehoeren.” Een uitstekend voorbeeld van slechte communicatie. Blijkbaar was zijn vertrouwen in mij en de rest van het team niet groot meer en koos hij deze methode om te controleren.
  6. Opzettelijk tegenwerken. Op een school waren de medewerkers nadrukkelijk ontevreden over hun manager. Op initiatief van een van hen werd een brief opgesteld en ondertekend waarin het functioneren van de manager ter sprake werd gesteld. De ondertoon van de brief was er een van sterke twijfel of dit nog goed ging komen.
  7. Vertragen. Een aantal docenten was zeer ontevreden over de beslissingen van de bovenschoolse directie. Bij elke beslissing vroegen ze of dit nader onderzocht kon worden, of werden zaken doorgeschoven naar een ander moment in de agenda.
  8. Staken. Dit is een van de laatste stappenv an sabotage en er wordt toevlucht toe genomen als men nauwelijks andere oplossingen meer ziet. Je merkt dit bijvoorbeeld aan de staking van de leerkrachten van vorige maand.
  9. Oorlog/vertrek. Als de minderheid geen enkele andere mogelijkheid ziet, is het laatste wat er nog kan gebeuren vertrekken uit de organisatie. In een organisatie waar ik werkte vertrokken in 1 jaar 7 medewerkers nadat duidelijk was geworden dat wat ze ook probeerden er niets zou veranderen in hun idee.

Welke methode van sabotage pas je zelf vaak toe?

Welk signaal zie je nadat je een besluit hebt genomen?

Zelf meer lezen over dit onderwerp? "Deep Democracy" van J. Kramer

Congresganger

Op een congres met 120 bezoekers mocht ik met een collega het afsluitende onderdeel verzorgen. De organisatie had ons gevraagd om “iets interactiefs” waarbij ook kort wat theorie werd behandeld. De collega en ik voerden een zo fout mogelijk gesprek en we inventariseerden bij de deelnemers wat er fout ging. Er werd behoorlijk gelachen in de zaal, de lach der herkenning zo te horen. Daarna was de zaal ook zeer betrokken in het benoemen van alles wat er fout was gegaan. We vroegen de bezoekers om ons tips te geven, terwijl we het gesprek nogmaals voerden. Zo konden we, met hun hulp, een veel beter gesprek voeren.

En dat lukte ook! Het gesprek was veel beter. Natuurlijk waren er nog wat gaten, maar er zat al veel meer lijn in dan bij het foute gesprek. Als je voor een groep van 120 mensen staat, dan zie je heel bewust wie er zijn of haar arm opsteekt, en wie er aan het woord komt. Dat kan wel eens lastig zijn, want de dagvoorzitter rent heen en weer met de microfoon, maar niet iedereen kan altijd aan de beurt komen. Wat ook spannend is als deelnemers elkaar tegenspreken. De een wil dat je nu eens even stevig doorpakt, terwijl de ander suggereert dat er meer begrip moet worden getoond.

Na afloop van dit sterk verbeterde gesprek stak een dame haar hand op. Dit was voor het eerst. “ik wilde alleen even zeggen dat ik dit een walgelijk gesprek vond” zei ze. “ er is helemaal niet goed doorgevraagd” Je voelde de sfeer in de zaal omklappen. Heel veel mensen hadden hun beste beentje voorgezet, en tips gegeven hoe dit gesprek op een goede manier te voeren. Mensen die zich uitspreken met een tip stellen zich kwetsbaar op. Wij als trainers ook. En nu noemt iemand het gesprek “walgelijk” En deze dame had tijdens de fase van tips geven niets van zich laten horen, maar nu diskwalificeerde ze wel al haar medebezoekers.

Op dat moment heb ik razendsnel de keus gemaakt, hier zo kort mogelijk op in te gaan door te zeggen dat ze het wel wat scherp stelde, maar dat ik begreep dat ze nog meer had willen investeren in het doorvragen in het gesprek. Ik knoopte er wat theorie aan vast die ik noteerde op de flap. Ik gaf ook aan dat we met de tips uit de zaal een heel eind verder gekomen waren, en dat het logisch was dat er ook nog wat gaten zaten.

De vraag is: wat zou jij hebben gedaan? Ik ben echt benieuwd.